Wyobraź sobie studenta siedzącego późnym wieczorem nad komputerem. Termin oddania pracy zbliża się nieubłaganie, lista rzeczy do zrobienia rośnie, a koncentracja spada z każdą kolejną godziną.
W głowie pojawiają się myśli: „powinienem już dawno to skończyć”, „dlaczego nie mogę się skupić?”, „może jednak nie nadaję się na te studia”.
To doświadczenie wcale nie jest rzadkie. Stres na studiach dotyka dziś wielu młodych ludzi. Okres, który miał być czasem rozwoju i nowych możliwości, często staje się czasem presji, przemęczenia i napięcia.
Badania pokazują, że problemy studentów coraz częściej obejmują:
- prokrastynację
- wypalenie akademickie
- przewlekły stres
Co ważne, stres studenta nie dotyczy wyłącznie psychiki. Bardzo często objawia się również w ciele — poprzez napięcie mięśni, problemy ze snem, trudności z koncentracją czy chroniczne zmęczenie.
Dlatego coraz częściej mówi się o podejściu, które łączy psychoterapię i pracę z ciałem. Z jednej strony pomaga ono zrozumieć emocje i schematy działania, z drugiej — reguluje napięcie w organizmie.
Stres na studiach – dlaczego studenci są przeciążeni?
Studia to czas intensywnych zmian — intelektualnych, społecznych i emocjonalnych. Dla wielu osób jest to pierwszy etap pełnej samodzielności: zarządzania czasem, budżetem i decyzjami życiowymi.
Nowe możliwości często idą jednak w parze z trudnościami.
Najczęstsze problemy studentów to:
- presja osiągnięć akademickich
- zmiana środowiska i miejsca zamieszkania
- przeciążenie obowiązkami
- samotność
- konieczność łączenia nauki z pracą
Student dzienny – adaptacja i presja
Dla wielu osób rozpoczęcie studiów oznacza wyjazd z rodzinnego domu i życie w nowym mieście. Akademik lub współdzielone mieszkanie stają się pierwszą przestrzenią samodzielności.
Student dzienny – adaptacja i presja
Pierwszy rok studiów bywa „szokiem systemowym”. W przeciwieństwie do szkoły średniej student musi samodzielnie organizować naukę, planować czas i brać odpowiedzialność za wyniki.
Badania wskazują, że ponad 39% studentów obawia się, że nie sprosta wymaganiom uczelni.
Student dzienny – adaptacja i presja
Mimo funkcjonowania w dużych grupach część osób doświadcza izolacji. Samotność na studiach nie wynika z braku ludzi, lecz z braku głębszych relacji i poczucia przynależności.
Student dzienny – adaptacja i presja
Studenci niestacjonarni często łączą naukę z pracą zawodową, a niekiedy także z życiem rodzinnym.
Funkcjonują jednocześnie w kilku rolach:
- pracownika
- studenta
- partnera lub rodzica
Takie obciążenie bardzo często prowadzi do chronicznego zmęczenia.
Badania pokazują, że blisko 80% studentów wskazuje zmęczenie jako jeden z najczęstszych objawów stresu.
Prokrastynacja u studentów – dlaczego odkładamy zadania?
Prokrastynacja, czyli odkładanie zadań mimo świadomości ich konsekwencji, jest jednym z najczęstszych problemów studentów.
Szacuje się, że doświadcza jej 80–95% studentów (Steel, 2007).
Najczęstsze przyczyny:
- lęk przed porażką
- perfekcjonizm
- przeciążenie obowiązkami
- niskie poczucie skuteczności
Wypalenie akademickie – objawy i skutki
Wypalenie akademickie jest zjawiskiem zbliżonym do wypalenia zawodowego. Pojawia się wtedy, gdy stres na studiach przekracza możliwości radzenia sobie.
Objawy obejmują:
- chroniczne zmęczenie
- spadek motywacji
- poczucie bezsensu nauki
- wycofanie społeczne
Szacuje się, że może dotyczyć nawet 30–40% studentów (Schaufeli i in., 2002).
Zdrowie psychiczne studentów – co mówią badania?
Badania WHO pokazują, że ponad 35% studentów spełnia kryteria przynajmniej jednego zaburzenia psychicznego w ciągu życia (Auerbach i in., 2016).
Najczęściej są to:
- zaburzenia lękowe
- depresja
- problemy związane z przewlekłym stresem
Dlaczego stres studenta wpływa na ciało?
Stres nie jest wyłącznie doświadczeniem psychicznym — wpływa na cały organizm.
Aktywuje reakcję „walcz albo uciekaj”, co powoduje:
- wzrost napięcia mięśni
- przyspieszenie oddechu
- podwyższenie poziomu kortyzolu
- trudności z koncentracją
Jeśli stan ten utrzymuje się długo, organizm pozostaje w chronicznym napięciu. Dlatego skuteczna redukcja stresu powinna obejmować zarówno psychikę, jak i ciało.
Praca z ciałem jako sposób na stres na studiach
Coraz więcej badań pokazuje, że ruch, oddech i uważność wspierają zdrowie psychiczne studentów.
Regularna praktyka jogi może:
- obniżać poziom kortyzolu
- poprawiać regulację układu nerwowego
- zmniejszać objawy lęku i napięcia
Badania potwierdzają jej skuteczność w redukcji stresu (Pascoe & Bauer, 2015).
Psychoterapia i praca z ciałem – skuteczne połączenie
Współczesne podejście do zdrowia psychicznego coraz częściej łączy psychoterapię z pracą z ciałem.
Psychoterapia pomaga:
- zrozumieć emocje
- rozpoznać schematy myślenia
- zmienić reakcje na stres
Z kolei praca z ciałem:
- reguluje układ nerwowy
- redukuje napięcie fizyczne
- poprawia kontakt z ciałem
Ruch i ciało – naturalna regulacja stresu
Różne formy ruchu mogą wspierać zdrowie psychiczne studentów.
Joga łączy ruch, oddech i uważność.
Pilates wzmacnia ciało i poprawia postawę.
Taniec intuicyjny pozwala wyrażać emocje poprzez ruch.
Każda z tych form może pomagać w redukcji stresu i napięcia.
Wsparcie dla studentów w Unitas
W Unitas pracujemy z osobami, które doświadczają stresu na studiach, przeciążenia i wypalenia akademickiego.
Nasze podejście obejmuje:
- konsultacje z psychologiem
- psychoterapię
- pracę z ciałem (joga, pilates, taniec intuicyjny)
Łączenie tych metod pozwala wspierać zarówno psychikę, jak i ciało. Sprawdź jak pomagamy.
Studia bez ciągłego stresu – czy to możliwe?
Studia mogą być czasem wyzwań, ale też rozwoju i budowania zdrowych nawyków.
Dla jednych pierwszym krokiem jest psychoterapia, dla innych praca z ciałem. W praktyce najlepsze efekty często daje ich połączenie.
Źródła
Auerbach, R. P., i in. (2016). Mental disorders among college students in the WHO World Mental Health Surveys. Journal of Abnormal Psychology.
Schaufeli, W. B., Martinez, I. M., Pinto, A. M., Salanova, M., & Bakker, A. B. (2002). Burnout and engagement in university students. Journal of Cross-Cultural Psychology.
Steel, P. (2007). The nature of procrastination: A meta-analytic and theoretical review. Psychological Bulletin.
Pascoe, M. C., & Bauer, I. E. (2015). A systematic review of randomised control trials on the effects of yoga on stress measures. Journal of Psychiatric Research.
