Psychoterapia poznawczo-behawioralna

Czym jest psychoterapia poznawczo-behawioralna?

Psychoterapia poznawczo-behawioralna (ang. CBT – cognitive-behavioral therapy) to rodzaj terapii oparty na założeniach, że nasze myśli, emocje i zachowania wzajemnie na siebie wpływają, tworząc naszą interpretację rzeczywistości, która istotnie wpływa na samopoczucie. Jeśli interpretacja poznawcza zniekształcona jest przez niewspierające przekonania i schematy, u człowieka mogą pojawiać się trudne emocje i nieadaptacyjne (szkodliwe dla tej osoby) zachowania. W terapii poznawczo-behawioralnej dużą rolę przykłada się zatem do modyfikacji przekonań i schematów poznawczych, która może skutkować pozytywną zmianą w samopoczuciu. Za głównego twórcę nurtu poznawczo-behawioralnego uznaje się Aarona T. Beck’a (1921-2021). Terapia poznawczo-behawioralna należy do nurtu metod evidence-based, czyli takich, których skuteczność poparta jest badaniami naukowymi. Dzięki temu znajduje ona szerokie zastosowanie w pracy z różnymi trudnościami życiowymi oraz zaburzeniami psychicznymi.

Jakie są nurty terapii poznawczo-behawioralnej?

Współczesne nurty tego rodzaju terapii (tzw. trzecia fala terapii poznawczo-behawioralnej) to między innymi: terapia akceptacji i zaangażowania (ACT), terapia dialektyczno-behawioralna (DBT), terapia schematów czy terapia poznawcza oparta na uważności (MBCT). Każda z nich odwołuje się do nieco innych założeń, za główne mając jednak twierdzenie, że “nie jesteśmy swoimi myślami”.

Jakie jest zadanie terapeuty w tym rodzaju terapii?

Zadaniem terapeuty jest pomoc w identyfikacji i weryfikacji nieadaptacyjnych, niewspierających schematów poznawczych oraz towarzyszenie w ich modyfikacji. W tym celu może on wykorzystywać różnorodne techniki polegające na przykład na samoobserwacji, badaniu i zapisywaniu powiązań między myślami, emocjami i zachowaniami czy prostych eksperymentach poznawczych. Terapia poznawczo-behawioralna oparta jest na konkretnych schematach pracy, które pozwalają skutecznie dobrać odpowiednią technikę terapeutyczną do danej trudności, a także weryfikować czy praca terapeutyczna przynosi realne efekty.

Dla kogo jest psychoterapia poznawczo-behawioralna?

Terapia poznawczo-behawioralna może być pomocna dla osób szukających pomocy w różnych trudnościach psychicznych. Jej skuteczność została udowodniona w leczeniu takich problemów jak depresja, zaburzenia lękowe czy zaburzenia odżywiania. Skorzystają na niej szczególnie osoby ceniące sobie przejrzyste i konkretne metody pracy. Psychoterapia poznawczo-behawioralna może być pomocna także dla wszystkich, którzy chcą lepiej poznać mechanizmy swojej psychiki oraz bardziej świadomie sobie z nimi radzić. Na spotkaniach z terapeutą można pracować z takimi obszarami jak na przykład: samoocena, komunikacja w relacjach, radzenie sobie ze stresem czy złością.