Diagnostyka ADHD przy pomocy kwestionariusza DIVA 5
Diagnoza ADHD to proces, który wymaga szczegółowego, rzetelnego i wieloaspektowego podejścia, opartego na aktualnych kryteriach diagnostycznych. W pracy z osobami dorosłymi korzystamy z ustrukturyzowanego wywiadu diagnostycznego DIVA-5 (Diagnostic Interview for ADHD, wersja 5) – jednego z najważniejszych narzędzi stosowanych w profesjonalnej ocenie ADHD. Narzędzie to opiera się na kryteriach klasyfikacji DSM-5.
Celem badania jest rzetelna odpowiedź na pytanie, czy obserwowane trudności wynikają z ADHD, a jeśli tak – jaki jest ich charakter, nasilenie oraz wpływ na codzienne funkcjonowanie.
Kwestionariusz DIVA-5 umożliwia precyzyjne sprawdzenie obecności objawów zarówno w dorosłości, jak i w dzieciństwie. Dzięki temu możliwa jest nie tylko ocena aktualnych trudności, ale także zrozumienie ich rozwoju w czasie oraz wpływu na życie zawodowe, edukacyjne, rodzinne i społeczne.
Na czym polega diagnostyka DIVA-5?
Proces diagnostyczny ma formę szczegółowego wywiadu prowadzonego przez psychologa. Jest on starannie ustrukturyzowany i obejmuje analizę 18 kryteriów diagnostycznych ADHD – dotyczących obszaru koncentracji uwagi oraz nadpobudliwości i impulsywności.
W trakcie spotkania omawiane są:
- objawy ADHD w dorosłości – m.in. trudności z koncentracją, organizacją, planowaniem, impulsywnością czy nadmierną aktywnością,
- objawy z okresu dzieciństwa – historia funkcjonowania szkolnego, relacji rodzinnych i społecznych,
- wpływ trudności na różne obszary życia,
- możliwe inne przyczyny obserwowanych objawów (np. przewlekły stres, zaburzenia nastroju, zaburzenia lękowe).
Wywiad ma uporządkowaną strukturę, ale jednocześnie pozostawia przestrzeń na indywidualną historię osoby zgłaszającej się na diagnozę. W razie potrzeby proces może zostać uzupełniony o dodatkowe kwestionariusze lub konsultacje specjalistyczne.
Dla kogo przeznaczona jest diagnoza?
Diagnostyka ADHD przy użyciu DIVA-5 jest skierowana do osób dorosłych, które:
- podejrzewają u siebie ADHD,
- doświadczają trudności z koncentracją, organizacją i kończeniem zadań,
- zmagają się z impulsywnością, napięciem lub chaotycznością działania,
- w dzieciństwie miały trudności szkolne, ale nie otrzymały diagnozy,
- zostały skierowane na diagnozę przez lekarza psychiatrę lub psychoterapeutę.
Rozpoznanie ADHD często stanowi ważny krok w kierunku lepszego zrozumienia własnego funkcjonowania i dobrania adekwatnych form wsparcia.
Jakie jest zadanie psychologa w procesie diagnostycznym?
Rolą psychologa jest przeprowadzenie rzetelnego i obiektywnego wywiadu oraz analiza zgromadzonych informacji w oparciu o obowiązujące kryteria diagnostyczne. Obejmuje to:
- stworzenie bezpiecznej i neutralnej przestrzeni do rozmowy,
- uważne zebranie danych dotyczących różnych etapów życia,
- różnicowanie ADHD z innymi trudnościami psychicznymi lub sytuacyjnymi,
- przekazanie jasnej informacji zwrotnej oraz omówienie dalszych kroków.
Psycholog nie opiera się wyłącznie na pojedynczych objawach, lecz analizuje ich trwałość, nasilenie oraz wpływ na codzienne funkcjonowanie. Diagnostyka ADHD nie ma na celu nadania etykiety, lecz pogłębione zrozumienie mechanizmów stojących za trudnościami.
Kto prowadzi:
