Temat dociekania somatycznego (somatic inquiry) zyskuje na popularności w gabinetach terapeutycznych oraz poza nimi, w świadomości przeciętnego człowieka. Ten wpis ma na celu krótkie wyjaśnienie czym jest dociekanie somatyczne i jak może nam pomóc w powrocie do zdrowia i równowagi.
Coraz bardziej rozumiemy, że ciało nie jest tylko nośnikiem naszych doświadczeń. Dzięki badaniom nad układem nerwowym i doświadczeniem traumy, a także dociekaniom specjalistów (jak dr Peter Levine czy Gabor Maté) rozumiemy, że ciało jest aktywnym źródłem informacji o tym, jak funkcjonuje nasz układ nerwowy. Dociekanie somatyczne polega na uważnym kierowaniu uwagi na odczucia płynące z ciała. Ważne jest, by te dociekania odbywały się w spokojnej i bezpiecznej atmosferze, czyli bez pośpiechu i bez oceniania.
Metoda dr Levine’a, Somatic Experiencing®, opisuje takie podejście jako pracę „od ciała do umysłu” (bottom-up). Zamiast szukać odpowiedzi tylko na poziomie myśli, uczymy się jak zauważać subtelne sygnały wysyłane przez ciało, np. napięcie mięśniowe, zmiany w rytmie i głębokości oddechu, spontaniczne impulsy ruchowe czy zmiany temperatury ciała. W ten sposób tworzymy warunki, w których spokojna obserwacja staje się drogą do odzyskiwania wewnętrznej równowagi. Taka praca odbywa się stopniowo: z szacunkiem dla stanu i tempa funkcjonowania układu nerwowego oraz z pozostawaniem w kontakcie z doznaniami bez poczucia przytłoczenia. Celem tej pracy nie jest intelektualna analiza historii, której doświadczyliśmy, ale wspieranie regulacji i odzyskiwanie poczucia bezpieczeństwa w ciele.
Terapie czerpiące z metody Somatic Experiencing®
W ofercie Centrum Unitas znajdziecie terapie czerpiące z metody Somatic Experiencing®, ale nie jest to jedyna droga do zastosowania dociekania somatycznego w praktyce. Starożytna praktyka jogi jest wszakże oparta na głębokiej pracy ciałem oraz umiejętności słuchania ciała tak, by nawet najsubtelniejsze sygnały zostały przez nas odebrane. Coraz lepsza umiejętność ich odbierania i interpretowania przychodzi z czasem, tak jak w każdej praktyce, która opiera się na systematyczności i powtarzalności. W praktyce jogi odbieramy sygnały z wnętrza ciała i z warstw bardziej zewnętrznych. Obserwujemy nie tylko myśli, ale przede wszystkim oddech, poczucie przestrzeni w ciele, napięcie lub brak aktywności. Dlatego joga może być naturalnym uzupełnieniem terapii klasycznych, choć ich nie zastępuje.
Świadomy oddech, spokojny ruch i uważna obserwacja stają się drogą do dobrostanu.
Możemy mówić o dobrostanie, gdy jesteśmy bezpieczni w swoim ciele i mamy z nim kontakt oraz gdy rozpoznajemy jego potrzeby. Joga nie zastępuje całościowo pracy terapeutycznej, ale wspiera odzyskiwanie świadomości ciała, wewnętrznej regulacji i odporności, a także daje unikatowe poczucie obecności tu i teraz. Te wartości są spójne z somatycznym sposobem rozumienia ogólnie pojętego zdrowia i dobrostanu: aby rozpocząć lub wspierać proces uzdrawiania oraz aby połączyć się w pełni z naszym życiem, musimy mieć poczucie bezpieczeństwa w chwili obecnej.
Często to inni ludzie pomagają nam w odnalezieniu bezpieczeństwa: terapeuci, przyjaciele, rodzina lub nasi partnerzy życiowi. Korelujemy się z ich układami nerwowymi, gdy są blisko nas, poprzez dotyk, zapach, głos. Praktykując dociekanie somatyczne chcemy uzyskać ten sam efekt za pomocą uważności na to, co mówi nam nasze własne ciało. Chcemy w końcu zauważyć, że w chwilach stresu i lęku zaciskamy zęby, garbimy plecy lub zatrzymujemy oddech. Świadomość tego, co się z nami dzieje, ma inny wymiar niż regulacja poprzez przebywanie z drugą osobą. Rozwijamy w sobie nawyk uważności, by znaleźć przestrzeń, w której możemy zareagować i zastosować odpowiednie techniki regulujące nasz układ nerwowy. Techniki te przynoszą nam korzyści natychmiastowo, a z czasem sprawiają, że stajemy się silniejsi wewnętrznie, z poziomu układu nerwowego.
Mówi się, że mózg może nas okłamać, ale serce nie. Ciało także nie kłamie. Zatrzymując się i starając się usłyszeć, co ma do powiedzenia tu i teraz, możemy lepiej poznać i zrozumieć siebie oraz to, jak nasza relacja z przeszłością i przyszłością wpływa na nasze stan i reakcje w chwili obecnej.
Należy zaznaczyć, że dociekanie somatyczne nie polega na naprawianiu siebie, a raczej na naprawianiu RELACJI Z SAMYM SOBĄ. Jest sposobem na rozwijanie relacji z ciałem, poczuciem bezpieczeństwa, odpornością i siłą oraz obudzenie ciekawości w doświadczaniu siebie ze współczuciem, zrozumieniem i miłością. Często dajemy te trzy rzeczy całemu światu, a sobie samym nie. Czas to zmienić!
Zapraszamy na zajęcia jogi dostępne według grafiku. Następne zajęcia łączące praktykę i dociekanie somatyczne odbędą się 12 lipca w niedzielę.
